میزگرد نقش محله‌های شهری و روستایی در پیشگیری اولیه از اعتیاد در راستای برگزاری کرسی‌های آزاداندیشی با حضور نخبگان و اندیشمندان، توسط دفتر تحقیقات و آموزش ستاد مبارزه با مواد مخدر برگزار شد.

گفتمان اجتماعی مردم علیه مواد مخدر و روانگردان‌ها طی دو دهه اخیر رونق یافته است
به گزارش روابط عمومی ستاد مبارزه با مواد مخدر؛ حمید صرامی مدیرکل دفتر تحقیقات و آموزش ستاد در این میزگرد به تبیین وضعیت جامعه ایرانی مبنی بر نشانه‌رویِ شوک‌های اجتماعی و فرهنگی به مراکز حیاتی اجتماعی از جمله خانواده، محیط‌های آموزشی و محله‌های شهری و روستایی پرداخت و گفت: تحولات و تغییرات شتابان موجود در عصر جهانی شدن، به سرعت در حال انجام است و کلیه کانون‌های هدف نیز تحت تاثیر این تحولات قرار دارند.

وی افزود: پدیده خودمداری به جای فردگرایی شکل گرفته و منافع شخصی به جای منافع جمعی در سطح جامعه بیشتر مورد توجه قرار گرفته است.

مدیرکل دفتر تحقیقات ستاد بر لزوم برنامه‌ریزی برای اهتمام اجتماعی در جامعه به منظور مقابله با شوک‌های اجتماعی و فرهنگی تاکید کرد و گفت: گفتمان اجتماعی طی دو دهه اخیر در مردم علیه مواد مخدر و روانگردان‌ها رونق گرفته و در عین حال نیز دغدغه مردم و مطالبات اجتماعی از حاکمیت و ضرورت برنامه‌ریزی و مدیریت استراتژیک در این عرصه شدت یافته است.

صرامی در ادامه، شناسایی شیوه‌های ایفای نقش و مسئولیت‌پذیری اجتماعی در سطح مدارس، دانشگاه‌ها، محله‌ها به منظور افزایش آگاهی جامعه در جهاد مقدس مبارزه با مواد مخدرو روان گردان‌ها را امری ضروری ذکر کرد.

وی تاکید کرد: باید شیوه‌های اهتمام اجتماعی برای مردم توسط دولت‌مردان با هدف ایجاد جامعه پویا و گویا به جای جامعه‌ای منفعل، شنوا و بی تحرک ترسیم و چگونگی رقم زدن برنامه‌های گوناگون در خصوص پیشگیری از اعتیاد مشخص شود.

وی یادآور شد: رویکردهای محله‌ای در مبارزه با آسیب‌های اجتماعی در جامعه جهانی از سال 1918 آغاز و در سال 1964تقویت و در سال 1985رونق یافت.

صرامی از اقدامات انجام شده در حوزه برنامه اجتماع محور تقدیر و بر بهره‌گیری از نگاه‌های جدید با هدف پرهیز از اتلاف منابع و ارزیابی برنامه‌های اجتماع محور تاکید کرد.

ضرورت مداخله مردم در تمامی مراحل برنامه‌های اجتماع جهت ایجاد مشارکت آنها
همچنین دکتر مهرداد احترامی قائم مقام رئیس مرکز توسعه پیشگیری و درمان سازمان بهزیستی در این میزگرد گفت: برای تعریف اجتماع، شناخت فضای موجود و محدوده جغرافیایی امری ضروری است و روابط اجتماعی اعضای مجموعه مورد نظر نیز می‌بایست شناسایی شوند.

وی افزود: مداخله مردم در تمامی مراحل برنامه‌های اجتماع، جهت ایجاد مشارکت آنها و ایجاد فضای مناسب برای مذاکره در جامعه با هدف ایجاد مشارکت در انجام امور، از اموری ضروری و لازم می‌باشد.

احترامی بیان داشت: باید امکان ایجاد مشارکت عمومی توسط سیستم‌های حکومتی با هدف ارتقاء کیفیت زندگی فراهم شود و یک نوع نگرش و تفکر علمی مبتنی بر واگذاری قدرت به دست مردم و توانایی مداخله در امور، توسط آنها به وجود آید.

وی در ادامه، تفرقه بین گروه‌ها، عدم دقت در داوطلبی افراد و وابستگی به منابع دولتی را از آسیب‌های اصلی برنامه‌های اجتماع محور برشمرد.
این مقام مسوول در بهزیستی بیان داشت: استراتژی مهم برنامه اجتماع‌محور، مردم‌محوری و محله‌محوری است که می‌توان براساس آن به موضوع اعتیاد با مدل مشارکتی پرداخت.

وی تصریح کرد: مشارکت، سهیم شدن مردم سطوح پایین جامعه در قدرت، اختیار و نظارت بر سرنوشت خود است.

یکی از سیاست‌های عمده کشور تاکید بر سطوح مختلف پیشگیری است
دکتر محسن روشن‌پژوه رئیس گروه درمان اعتیاد سازمان بهزیستی در این میزگرد، حفظ و ارتقاء سلامت جامعه با تاکید بر کاهش بار آسیب‌های اجتماعی و اعتیاد را از وظایف معاونت پیشگیری و درمان سازمان بهزیستی برشمرد و افزود: باید به اعتیاد با بهره‌گیری از الگوها و مدل‌های اجتماعی نگاه شود، نه صرفاً به‌عنوان یک موضوع پزشکی.

وی تاکید کرد: باید از مدل‌های ارتقاء سلامت برای طراحی و برنامه‌ریزی‌ها بهره‌گیری شود و این مدل‌ها نیز از سیاست‌ها و موازین خاص برخوردار باشد.

روشن‌پژوه با بیان اینکه یکی از سیاست‌های عمده کشور تاکید بر سطوح مختلف پیشگیری است، گفت: اقتدارافزایی آحاد جامعه و توانمندسازی آنها بستر مناسبی برای دستیابی به اهداف و ارتقاء سلامت می‌باشد.

وی بیان داشت: مشارکت مردمی یک ضرورت برای توسعه سرمایه اجتماعی و توسعه سرمایه اجتماعی یکی از عوامل مهم ارتقاء سلامت از طریق بکارگیری مناسب رویکرد اجتماع محور می‌باشد.

رییس گروه درمان اعتیاد سازمان بهزیستی گفت: تصمیم‌سازی و برنامه‌ریزی‌ها در سطوح مختلف پیشگیری باید با حداکثر شواهد و مبتنی بر شواهد حداکثری باشد و سیاست‌های سازمانی مربوطه در امر پیشگیری نیز با سیاست‌های سند بالا دستی مربوط به ستاد هماهنگ باشد.

روشن‌‌پژوه تاکید کرد: به شکل مستمر باید سیاست‌های کلان و سیاست‌های اختصاصی مربوط به سازمان بهزیستی پایش و ارزشیابی شوند و با توجه به تفاوت‌های فرهنگی، اجتماعی، دینی و مذهبی به مشارکت‌های حداکثری مردم در سطوح مختلف پیشگیری و استمراری و پایداری برنامه‌ها و مداخلات توجه جدی کرد.

هدف اصلی برنامه‌های اجتماع‌محور، افزایش عوامل محافظ و کاهش عوامل خطر است
همچنین در این میزگرد ماریت قازاریان رئیس گروه پیشگیری از اعتیاد سازمان بهزیستی گفت: اولین اقدامات اجتماع‌محور توسط سازمان بهزیستی با مشارکت ستاد مبارزه با مواد مخدر و وزارت بهداشت در سال 73 انجام شد و به دنبال آن، اولین برنامه ملی پیشگیری، درمان و بازپروری سوء مصرف مواد در همان سال و برنامه جامع با هدف آگاه‌سازی و با در نظر گرفتن شرایط فرهنگی، بومی و اجتماعی در سال 75 تدوین شد.

وی ادامه داد: برنامه 5 ساله کاهش تقاضا در سال 77 و پیشگیری اجتماع محور از اعتیاد در سال 80 تدوین شد و این برنامه نیز از سال 81 با همکاری اداره کل فرهنگی و پیشگیری ستاد شروع بکار کرد.

رئیس گروه پیشگیری از اعتیاد سازمان بهزیستی در ادامه، هدف اصلی برنامه‌های اجتماع‌محور را افزایش عوامل محافظ و کاهش عوامل خطر ذکر کرد و گفت: حدود 47 درصد پروژه‌ها در حوزه آگاه سازی در کشور و برنامه‌های افزایش عوامل محافظ و کاهش عوامل خطر اختصاص دارد.

قازاریان گفت: راهبردهای این برنامه‌ها، همکاری بین بخشی، کار سپاری به بخش غیر دولتی، مشارکت ذی نفعان، تمرکز زدایی و مشارکت مردم است و عدم موفقیت برخی استان‌ها نیز به علت مشارکت پایین مردم می‌باشد.

وی همچنین بر انجام ارزشیابی در تمام برنامه‌ها، اصول و سیاست‌ها و انجام طرح ارزشیابی محلات شهری و روستایی در حال حاضر تاکید کرد.

امسال اعتبارات پیشگیری نسبت به سال گذشته سی و دو و سه دهم درصدی افزایش داشت

همچنین دکتر فرید براتی سده معاون پیشگیری از اعتیاد سازمان بهزیستی در این میزگرد گفت: نیاز ضروری به ارزشیابی فرآیندها در بحث پیشگیری بیش از پیش احساس می‌شود و لازم است که هزینه‌های پیشگیری توسط نظام و حکومت تامین شوند.
وی با بیان اینکه امسال اعتبارات پیشگیری نسبت به سال گذشته سی و دو و سه دهم درصدی افزایش داشت، افزود: باید دانش اصیل و اصلی در بحث پیشگیری از اعتیاد در کشور باشد و دانش و ثروت نیز توامان در اختیار این بحث باشند.

معاون پیشگیری از اعتیاد سازمان بهزیستی اظهار داشت: در برخی از مناطق کشور با توجه به شرایط فرهنگی– اجتماعی حاکم، امکان اجرای برنامه اجتماع محور وجود ندارد و حتی برخی از مردم در برنامه اجتماع محور مداخله نمی‌کنند.

براتی گفت: خلاء‌های قانونی در امر پیشگیری و درمان در کشور وجود ندارد اما باید قوانین با جدیت بیشتری اجرایی شوند و دستگاه‌های دیگر نیز جهت پاسخگویی به مسولیت‌های محوله خود احساس مسولیت بیشتری داشته باشند.

وی افزود: در طی سالیان اخیر کارهای متعددی در خصوص محلات انجام شده اما نکات ضعفی هم وجود دارد که اصلی‌ترین آن عدم حضور چشمگیر مردم شهری و روستایی در این فرآیند است.

این مقام مسوول در بهزیستی گفت: سازمان‌های غیردولتی با بودجه‌های خودشان کارها را به پیش می‌برند و از جایی هم کمک نمی‌گیرند و از همه مظلوم‌ترند و آسیب‌های بیشتری را متحمل می‌شوند که باید فکر اساسی کرد.

وی افزود: سازمان بهزیستی درکنار سازمان‌های مردم‌نهاد است که امیدواریم بتوانیم این فعالیت را در جهت ایجاد یک جامعه پویا و پرنشاط به پیش ببریم.

گفتنی است؛ در پایان در این میزگرد بیش از 80 نفر از پزشکان عمومی، روان‌پزشکان، مشاوران جامعه‌شناس، مدیران و مددیاران کمپ‌ها و مراکز درمانی، دانشجویان و اساتید دانشگاه‌ها و‏ کارشناسان دستگاه‌های عضو ستاد حضور داشتند.

منبع خبر: روابط عمومی ستاد مبارزه با مواد مخدر91/12/16